گزارش کمپین ۱۰۰RFS
در کارخانه هوشمصنوعی ایران
از ۱۰۶ مسئله واقعی تا ۷ تیمی که در حال ساختند
تابستان ۱۴۰۵، ۱۰۶ مسئله واقعی را از دل صنعت، بازار و کسبوکارهای ایران استخراج کردیم و بهصورت عمومی منتشر کردیم؛ مسئلههایی که میتوانند نقطه شروع یک استارتآپ باشند.
فراخوان ما ساده بود: اگر تیمی آماده است بهجای ساختن یک پروژه نمایشی، روی یک مسئله واقعی کار کند، میتواند برای ورود به کارخانه هوشمصنوعی ایران درخواست بدهد؛ مسئله را انتخاب کند، راهحلش را بسازد و در صورت رسیدن به محصولی قابل دفاع، به صنعت متصل شود، پایلوت اجرا کند و برای جذب سرمایه آماده شود.
این گزارش، روایت دو ماهی است که از انتشار ۱۰۰RFS شروع شد، با ثبتنام ۵۰۰ تیم ادامه پیدا کرد و در نهایت به ۷ تیمی رسید که امروز در کارخانه مشغول ساختناند.
RFS؛ مسئلهای برای ساختن،
نه موضوعی برای تمرین
RFS یا Request for Startup، صورتبندی یک مسئله واقعی برای ساختن یک کسبوکار است. در ۱۰۰RFS، مسئلهها روی سایت بهصورت عمومی منتشر شدند تا هر تیم، متناسب با تخصص و علاقهاش، بتواند مسئلهای را انتخاب کند و آن را به یک محصول مبتنی بر هوشمصنوعی و یک استارتآپ مقیاسپذیر تبدیل کند.
تفاوت این مسیر با یک دوره آموزشی یا پروژه دانشگاهی، از همینجا شروع میشود: مسئلهها واقعیاند؛ داده، محدودیت، بازار و ذینفع واقعی دارند و صاحب مسئله مشخص دارند. بنابراین تیمی که بتواند راهحلی جدی و قابلاستفاده بسازد، مسیر روشنتری برای اتصال به صنعت، اجرای پایلوت و جذب سرمایه خواهد داشت.
کارخانه چه چیزی در اختیار تیم میگذارد
فضای کار در کارخانه و امکانات موردنیاز ساخت
ابزارهای هوشمصنوعی برای توسعه محصول
منتورشیپ پیوسته و تخصصی
شبکهای از متخصصان و بنیانگذاران
دسترسی به صاحبان مسئله و صنعت
جلسات مستمر ارزیابی و بازخورد
۵۰۰ تیم؛ از سراسر ایران
و از رشتههای مختلف
دادههای ثبتنام، تصویری از کسانی نشان میدهد که میخواستند روی مسئلههای واقعی ایران کار کنند: از ۱۶ تا ۵۵ سال، از تهران تا نهبندان، ایرانشهر، ماکو، طبس و زاهدان، و از مهندسی کامپیوتر و هوش مصنوعی تا پزشکی، معماری، اقتصاد، هنر و علوم انسانی.
محل سکونت ثبتنامکنندگان بیش از ۵۰ شهر و نقطه جغرافیایی را پوشش میدهد.
پرتکرارترین شهرها
هر ۵۴ شهر و نقطهای که در دادهها دیده شده، روی نقشه هست؛ اندازهٔ هر ستاره به تناسب تعداد ثبتنام همان شهر است. روی ستارهها بروید یا بزنید تا نام و سهم هر شهر را ببینید. شهرهای خیلی نزدیکبههم (مثل حومهٔ تهران) برای خوانایی کمی از هم فاصله گرفتهاند و با نخ نقطهچین به جای واقعیشان وصلاند.
از هر سه ثبتنام، یکی بیرون از تهران
این پراکندگی فقط یک آمار جغرافیایی نیست؛ نشان میدهد استعداد، توان ساختن و میل به حل مسئلههای واقعی با هوشمصنوعی، در سراسر ایران وجود دارد و به تهران یا چند مرکز شناختهشده فناوری محدود نیست. و البته که یک ثبتنام هم از ونکوور انجام شده است.
از ۱۶ تا ۵۵ سال
نیمی از ثبتنامکنندگان در بازه ۲۳ تا ۳۴ سال قرار دارند. در عین حال، حضور افراد زیر ۲۰ سال و بالای ۵۰ سال نشان میدهد که میل به ساختن ایران و حل مسئلهای از آن، به سن و دهه مشخصی از زندگی محدود نیست.
نسل ساختن
۶۰٫۵٪ بین ۲۰ تا ۲۹ سال · ۷۴٫۵٪ بین ۲۰ تا ۳۴ سال · ۱۱٪ چهلساله و بالاتر · میانگین ۲۹٫۱ · میانه ۲۷
گستردگی رشتههای تحصیلی
در بین تمام ثبتنامکنندگان، ۲۲۵ عنوان متفاوت برای رشته تحصیلی ثبت شده بود. با یکسانسازی عنوانهای هممعنا و قرار دادن گرایشها در خانوادههای مشترک، این تصویر به دست آمد.
نکته: برخی افراد در تیمها بیش از یک رشته یا گرایش نوشتهاند؛ به همین دلیل ممکن است یک پاسخ در بیش از یک خانواده رشتهای شمرده شده باشد و مجموع درصدهای جدول دقیقاً ۱۰۰ نشود.
سه خانواده بزرگ
این تنوع برای ساختن یک استارتآپ مبتنی بر هوشمصنوعی حیاتی است. مسئله صنعت فقط با مدل و کد حل نمیشود؛ شناخت دامنه، طراحی محصول، فهم بازار، عملیات، مدل کسبوکار و توان اجرای صنعتی هم بخشی از راهحلاند.
تیم ثبتنام کردند
فراخوان ۱۰۰RFS در دو ماه، ۵۰۰ تیم را از بیش از ۵۰ شهر و نقطه جغرافیایی ایران پای مسئلههای واقعی آورد.
تیم پذیرفته شدند
از هر ۱۰۰ تیم، کمتر از دو تیم وارد کمپ شدند؛ یا به بیان دیگر، تقریباً از هر ۵۶ تیم فقط یک تیم. این سختگیری عمدی است.
نرخ پذیرش: ۱٫۸٪تیم ماندند و ساختند
از ۹ تیم پذیرفتهشده، دو تیم در مسیر ساخت حذف شدند. ورود سخت است؛ ماندن سختتر. اما تیمی که میماند، برای ساختن چیزی واقعی مانده است.
نرخ ریزش پس از پذیرش: ۲۲٫۲٪کارخانه یک دوره آموزشی یا محل تحویل یک کار پروژهای نیست.
ورود به کارخانه هوشمصنوعی ایران یعنی پذیرفتن مسئولیت ساختن محصولی که باید در میدان واقعی کار کند.
۹۹۷؛ هفت روز هفته،
از ۹ صبح تا ۹ شب
ساختن یک استارتآپ روی مسئلهای واقعی، کار حاشیهای نیست. ۹۹۷ نام همین ریتم فشرده و متمرکز ساختن بود؛ ریتمی که در آن مسئله باید فهمیده شود، راهحل بارها آزموده شود، محصول شکل بگیرد و تیم بتواند زیر فشار تصمیم بگیرد و ادامه دهد.
تعهد کارخانه در برابر این جدیت روشن است: اگر تیمی بتواند به این شکل و جدیت کار کند، ما هم پای آن تیم ایستادهایم.
- هر اکانت و توکن هوشمصنوعی که برای ساخت محصول لازم داشته باشد، در اختیارش قرار میگیرد.
- جلسات چکاین منظم در طول روز و هفته برگزار میشود.
- منتورشیپ منظم با منتورهای تخصصی متناسب با حوزه فعالیت تیم فراهم میشود.
- امکانات و هزینههای مورد نیاز ساخت، در اختیار تیم قرار میگیرد.
- اگر اعضای تیم از شهر دیگری آمده باشند، برایشان اسکان فراهم میشود.
رابطه کارخانه با تیم، رابطه کلاس و دانشجو یا کارفرما و مجری پروژه نیست؛ یک تعهد دوطرفه برای ساختن است.
۷ تیمی که امروز در حال ساختناند
فناوری املاک
PropTechیادگیری تطبیقی
Adaptive Learningدستیار طراحی
Design Copilotسامانههای طراحی دارو مبتنی بر هوش مصنوعی
AI-based Drug Design Systemsموتور تصمیمگیری تأمین مالی کسبوکارهای کوچک و متوسط
SME Financing Decision Engineبینایی ماشین
Computer Visionکاربردپذیری رباتهای متحرک خودران و اتوماسیون صنعتی
AMR Applicability & Industrial Automationاین تیمها فقط از تهران نیامدهاند: یکی از تیمها از زاهدان آمده و تیم دیگری با اعضایی از اصفهان و قم، در کارخانه روی محصولش کار میکند.
اینها هنوز روایت پایان راه نیستند؛ خروجی زندهٔ یک مسیرند.
تیمهایی که از میان ۵۰۰ متقاضی گذشتهاند و امروز در مرحله ساخت، آزمون و پیشرویاند.
کوره پاییز کارخونه؛
ورود سخت، ماندن سختتر
این فرصت برای تیمهایی است که اهل کارند؛ میخواهند بسازند و فارغ از همه محدودیتها، یکی از مسئلههای ایران را انتخاب میکنند و استارتآپ خودشان را روی حل همان مسئله بنا میکنند.
ورود به کارخانه و کار در کوره پاییز آسان نیست؛ هر تیمی پذیرفته نمیشود. سه ماه کار جدی در کوره هم آسان نیست؛ هر تیمی نمیتواند فشار، تمرکز و پیوستگی این مسیر را تحمل کند. ساختن به هدف روشن، تمرکز بلندمدت، تصمیمگیری زیر فشار و توان ادامهدادن نیاز دارد.
ساختن به آدمهای قوی نیاز دارد؛ نه قوی به این معنا که هیچ مانعی ندارند، بلکه به این معنا که هدف را میان مانعها گم نمیکنند. تمرکز میکنند، ادامه میدهند و چیزی واقعی میسازند.