بازگشت به 100RFS #018

موتور هوشمند کشف دینامیک رفتار کاربر در محصولات دیجیتال

AI Behavioral Dynamics Engine for Digital Products

تیم‌های محصول امروز داده‌های زیادی دارند. می‌دانند چند نفر کلیک کرده‌اند، چند نفر محصولی را به سبد اضافه کرده‌اند، چند نفر مسیر خرید را نیمه‌کاره رها کرده‌اند و کدام صفحه بیشتر باعث خروج کاربر شده است. اما هنوز یک سؤال مهم بی‌جواب می‌ماند:

چرا محصول این رفتار را تولید کرده است؟

ابزارهای فعلی معمولاً می‌گویند چه اتفاقی افتاده یا کجا اتفاق افتاده. اما تجربه‌ی کاربر فقط مجموعه‌ای از کلیک‌ها و عددها نیست. تجربه‌ی کاربر یک جریان است؛ جریانی که با نیت کاربر شروع می‌شود، از مسیرهای مختلف محصول عبور می‌کند، در بعضی نقطه‌ها گیر می‌کند، در بعضی جاها اعتماد می‌سازد، در بعضی جاها سردرگم می‌شود و در نهایت یا به خرید و استفاده می‌رسد، یا به رها کردن مسیر.

تیم محصول ممکن است ببیند نرخ خرید پایین آمده، اما نفهمد کاربرها قبل از خروج، در کدام حلقه رفتاری گیر کرده‌اند. ممکن است زمان ماندن کاربر در یک صفحه بالا باشد، اما این الزاماً نشانه علاقه نیست؛ شاید کاربر گیج شده است. ممکن است یک مسیر پرترافیک، به جای کمک به رشد، کاربر را خسته کند. ممکن است چند اصطکاک کوچک در مسیر تجربه، کم‌کم کل مسیر خرید یا ثبت‌نام را خراب کرده باشند.

حلقه معیوب روشن است: داده بیشتر، گزارش بیشتر، بازبینی دستی بیشتر، برداشت‌های پراکنده‌تر، تصمیم دیرتر و اصلاحات شهودی‌تر.

مسئله این نیست که تیم‌ها داده ندارند. مسئله این است که از دل داده‌های خام، جریان پنهانی که رفتار کاربر را می‌سازد دیده نمی‌شود.

حالا AI می‌تواند هزاران مسیر رفتاری کاربر را بخواند، جریان واقعی حرکت کاربر در محصول را بازسازی کند، حلقه‌هایی را که خودشان را به‌جای درگیری مثبت کاربر نشان می‌دهند تشخیص دهد، اصطکاک‌های مضر را از جست‌وجوی طبیعی کاربر جدا کند، گلوگاه‌هایی را که قبل از رسیدن به مقصد باعث خروج کاربر می‌شوند پیدا کند و توضیح دهد کدام رفتارها نشانه سردرگمی، بی‌اعتمادی، خستگی یا آمادگی برای خرید هستند.

این محصول قرار نیست فقط بگوید عددها تغییر کرده‌اند. قرار است بگوید چرا تغییر کرده‌اند.

وقتی تیم محصول جریان واقعی رفتار کاربر را ببیند، بهینه‌سازی از «دستکاری عددها» به «مهندسی مسیر تجربه» تبدیل می‌شود. تیم می‌فهمد کدام حلقه رفتاری را قبل از ریزش کاربر باید حذف کند، کدام بخش از مسیر را قبل از آسیب زدن به کل تجربه باید اصلاح کند و کدام رفتار کاربر واقعاً ارزش تقویت دارد.

 

مسئله‌ی اصلی #018

تیم‌های محصول و رشد داده‌ی رفتاری زیادی دارند، اما جریان پنهانی را که این رفتارها را تولید می‌کند نمی‌بینند. آن‌ها می‌دانند کاربر کجا کلیک کرده یا کجا خارج شده، اما نمی‌دانند کدام مسیر، گلوگاه یا حلقه رفتاری این نتیجه را ساخته است.

فرصت استارت‌آپی

در دنیا ابزارهای زیادی برای تحلیل محصول، مشاهده رفتار کاربر و گزارش‌گیری از تجربه دیجیتال وجود دارد. اما این ساخت یک ابزار گزارش‌گیری دیگر نیست. فرصت، ساخت لایه‌ای هوشمند روی داده‌های رفتاری موجود است؛ لایه‌ای که کلیک‌ها، مسیرها و گزارش‌ها را به فهم قابل اقدام از تجربه واقعی کاربر تبدیل کند.

این محصول می‌تواند ابتدا برای تیم‌های محصول و رشد در شرکت‌های دیجیتال پرتراکنش ساخته شود؛ مثل فروشگاه‌های آنلاین، فین‌تک‌ها، مارکت‌پلیس‌ها، اپلیکیشن‌های مصرفی و سرویس‌های اشتراکی. نسخه اولیه می‌تواند از اتصال به داده‌های رفتاری موجود شروع کند و روی چند خروجی مشخص تمرکز داشته باشد: کشف حلقه‌های رفتاری، تشخیص اصطکاک‌های پنهان، توضیح ریزش‌های مهم و پیشنهاد اصلاح مسیر تجربه.

مدل درآمدی می‌تواند اشتراک ماهانه یا سالانه باشد. ارزش محصول هم مستقیماً به شاخص‌های مهم محصول وصل می‌شود: افزایش خرید یا ثبت‌نام، کاهش ریزش، بهبود فعال‌سازی کاربر و بهتر شدن تجربه کلی محصول. هرچه داده رفتاری بیشتری وارد سیستم شود، مدل بهتر می‌تواند الگوهای جریان، اصطکاک و خروج کاربر را تشخیص دهد.

 

شرکتی که بتواند از دل داده‌های خام، جریان واقعی رفتار کاربر را بازسازی کند، لایه تصمیم‌سازی نسل بعدی تیم‌های محصول و رشد را خواهد ساخت.